Verslag Studiedag
regio Achterhoek - Liemers
De deelnemers van de studiedag specifiek voor de regio Achterhoek
en Liemers waren afkomstig van o.a. gemeenten, Staatsbosbeheer,
DLG, Agrarische Natuur Verenigingen, Natuurmonumenten, Gelders Landschap
en Staring Advies. Tijdens de voorstelronde werden diverse dilemma’s
aangedragen door de deelnemers. Dilemma’s die veelal illustratief
zijn voor de enorme teloorgang van ons landschap. Enkele genoemde
dilemma’s waren:
• Er wordt veel gepraat en overlegd, er worden veel rapporten
geschreven, er wordt veel geinventariseerd en onderzocht. Er gebeurt
echter verrekte weinig!
• De gelden die betaald worden voor landschapsherstel en -onderhoud
schieten tekort.
• Het landelijk gebied is enorm verrommeld.
Tijdens het ochtendprogramma benadrukte Jaap Dirkmaat, directeur
van de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap, in zijn presentatie
het feit dat Nederland historisch gezien een zeer divers en streekeigen
landschap heeft. Door de ruilverkaveling is er een fantasieloos
en kaal landschap overgebleven dat vaak ook nog eens weggestopt
wordt in reservaten of overhoekjes. Het is eigenlijk te absurd voor
woorden dat een algemeen goed, zoals landschap, weggestopt wordt
in restjes ruimte. Daar komt bij dat dit enorme gevolgen heeft voor
vele dier- en plantsoorten. Geen leefruimte is geen leven! De Achterhoek
was een echt houtwallengebied. Door een houtwal steil te maken,
regelmatig hakhoutbeheer toe te passen en periodiek op te hogen
creëer je een enorme biodiversiteit, die heel divers is doordat
ze een schaduw- en een zonkant kent. Niets doen betekent ook hier
verlies van flora en fauna en van een schitterend cultuurhistorische
landschap!
Vanuit de zaal bleek dat (enkele) deelnemers beamen dat er veel
moet gebeuren om ons landschap te redden maar dat men zich vaak
gebonden voelt aan regels en afhankelijk is van anderen. Kortom,
dat zijn/haar beinvloedingssfeer heel beperkt is. Volgens Jaap Dirkmaat
kan je veel meer bereiken wanneer je constant blijft hameren op
de noodzaak van ingrijpen en wanneer je de juiste mensen aanspreekt
op hun verantwoordelijkheid. Dit wordt versterkt wanneer je hierin
verbonden aangaat met gelijkgestemden. De ervaring van de Vereniging
Nederlands Cultuurlandschap heeft dit meerdere keren bewezen.
Vanuit de zaal gingen vervolgens stemmen op om meteen daad bij het
woord te voegen en zo’n verband aan te gaan om een front te
vormen tegen de verdere teloorgang van het landschap in de Achterhoek
en Liemers en zich in te zetten voor herstel, behoud en ontwikkeling
van het landschap.
De volgende spreker, Henk Olthuis van het Gelders Particulier Grondbezit,
gaf vervolgens de waarde en het nut aan van landgoederen als kans
voor duurzame versterking van het landschap. Door een versoepelde
regelgeving is de drempel verlaagd om een landgoed te starten. De
spelregels die gesteld worden door de landelijke en provinciale
overheid zijn zeer gericht op het vergroten van de landschappelijke
kwaliteit. Waar nog winst geboekt kan worden is de snelheid van
handelen door het ambtelijk apparaat.
’s Middags werd een bezoek gebracht aan Palland, een stuk
landschap dat beheerd wordt door VNC. In dit demonstratielandschap
laat VNC zien welke erfbegrenzingsmogelijkheden er zijn, wat de
biodiversiteitswaarde, cultuurhistorische, streekeigen en visuele
waarde daarvan is. Zo zijn er onder andere tuunwallen, gevlochten
heggen, houtwallen en holle wegen te zien. Aansluitend werd een
bezoek gebracht aan het Madurodam van het landschap: 11 bestaande
Nederlandse landschappen op schaal nagemaakt. Deze landschappen
illustreren de nog bestaande waardevolle landschappen. Een van deze
landschappen betreft een voorbeeld van een nieuw te ontwerpen landschap
om aan te geven dat er ook nieuwe waardevolle cultuurhistorie geschreven
kan worden.
De dag werd afgesloten met een casus over het landgoederen en een
discussie. Ook hier kwam weer naar voren dat de meeste mensen zich
onmachtig/te klein/niet de aangewezene voelen om het initiatief
te nemen de Achterhoek en Liemers weer mooi te maken. Dankzij aangedragen
praktijkvoorbeelden waar samenwerking en/of de-aanhouder-wint-mentaliteit
tot resultaten heeft geleid gaf dit de deelnemers inspiratie en
motivatie om ter plekke de eerste afspraken te maken voor samenwerking
in hun gebied.
Lees hier
de reacties van enkele deelnemers van deze studiedag.
|